Kireçlenme Nasıl Oluşur?

Kireçlenme: kıkırdak hücrelerinin yıkım ve hücre dışı matriks (içinde birçok biyolojik olayın meydana geldiği, akıcılığı az, cansız bir sıvı ortam) sentezi arasındaki dengenin korunamaması sonucu gelişir. Eklem kıkırdağındaki yetmezliktir. Bu durum; kıkırdak, kemik ve sinovyumun (hareketli bir eklemin çevresindeki kapsü­lü saran zar) birbiri ile etkileşimli hasarlanması ve tamirini içeren hastalıklı bir süreçtir.

Kireçlenmenin nasıl ilerlediğini anlamak için normal bir eklemin nasıl çalıştığını bilmemiz gerekir. Eklemlerimizin birçoğu, kemiklerin yalnızca belirli doğrultularda hareket etmesini sağlayacak yapılara sahiptir. Kemik uçları kartilaj adı verilen ince bir kıkırdak katmanı ile kaplıdır. Bu yapı eklem üzerindeki etkileri azaltır ve eklem üzerine bir basınç uygulanması durumunda, güçlerin eşit olarak dağılmasını sağlar.

Eklemde osteoartrit gelişmesi durumunda, kartilaj zamanla pürüzlü hale gelir ve kartilaj incelirken altta bulunan kemik kalınlaşmaya başlar. Eklemin ucunda bulunan kemik ise dışarıya doğru uzamaya başlar. Sinovyum hafifçe şişmeye başlar ve daha fazla sıvı üretebilir. Bu ise eklemin hafifçe şişmesine neden olur. Kapsül ve ligamentler (bağ), şekli değişmekte olan eklemi sabit hale getirmek ister gibi hafifçe incelmeye ve kısalmaya başlar. Bu durumda eklemi hareket ettiren kaslar zayıflayabilir, incelebilir hatta işlevsiz hale gelebilir.

Diz osteoartritinde en erken değişiklik eklem kıkırdağında olur. Kıkırdakta incelme sonucu eklem aralığı daralır. Kıkırdak altındaki kemiklerde de incelmeler ve yıpranmalar olur. Ayrıca eklem kenarlarında kemiksi çıkıntılar (osteofit ) oluşur. Eklem kalınlaşmış olarak görülür. Eklem çevresi kaslarında ağrı sebebiyle kullanılmamaya bağlı incelmeler olur. Ayrıca eklemin iç yanında pannikülit adı verilen yağ lobülleri vardır. Bunlar çoğu zaman ağrılıdır. Ayrıca zaman zaman eklemlerde iltihaplanma olabilir (sıvı toplanması ). Kireçlenmenin semptomatik tedavisinde esas amaç ağrının azaltılıp, hastanın yaşam kalitesini arttırmaktır. β-endorfinler, ağrının azaltılmasından sorumlu hormonlardır. Bu nedenle kireçlenmenin semptomatik tedavisinde β-endorfin miktarını arttırmak tavsiye edilir.